VPdesk

PRAKTISCHE ONDERSTEUNING VERTROUWENSPERSONEN MBO-onderwijs

Wat heb je nu nodig?

Snel houvast vóór, tijdens en na een vertrouwensgesprek.

Geen casusgegevens invoeren Deze website bewaart geen persoonsgegevens. Gebruik voor verslaglegging alleen de goedgekeurde interne omgeving.

Gesprekschecklist

Eerste opvanggesprek met een student.

0 van 22 afgerond
Is er direct gevaar? Volg de officiële nood- en escalatieroute van de onderwijsinstelling. Bel bij onmiddellijk levensgevaar 112 en laat de persoon zo mogelijk niet alleen.

Grenzen aan vertrouwelijkheid

Beloof geen absolute geheimhouding. Leg vóór het inhoudelijke gesprek uit dat je zorgvuldig en vertrouwelijk werkt, maar dat onderstaande wettelijke routes voorgaan.

Vermoeden van een zedendelict

Gaat het om een schoolmedewerker en een student jonger dan 18 jaar? Informeer de student en meld het vermoeden onmiddellijk rechtstreeks bij het bevoegd gezag. Hiervoor is geen toestemming nodig. Is de student 18 jaar of ouder? Volg dan de gedragscode en bespreek de mogelijke vervolgstappen met de student.

Huiselijk geweld of kindermishandeling

Volg de actuele meldcode van de onderwijsinstelling en betrek de aangewezen aandachtsfunctionaris. Gebruik het afwegingskader; meld niet op eigen initiatief buiten deze route.

Student jonger dan 18 jaar

Volg de vastgestelde interne afspraken over ouderbetrokkenheid. Bespreek dit tijdig met de student. Laat een uitzondering wegens mogelijke onveiligheid beoordelen en vastleggen door de aangewezen verantwoordelijke.

Registratie

Noteer alleen noodzakelijke feiten en afspraken en gebruik uitsluitend de afgeschermde interne omgeving. Voer op deze website geen casusgegevens in.

Bekijk voorbeeldzinnen

“Fijn dat je naar mij toe bent gekomen. Vertel rustig wat er is gebeurd.”

“Ik ga zorgvuldig om met wat je vertelt. Soms moet ik iets delen. Ik leg je uit wanneer dat zo is.”

“Jij bepaalt zoveel mogelijk wat er gebeurt. Samen kijken we wat jij nodig hebt.”

“Ik doe niets zonder het eerst met jou te bespreken. Alleen als iemand niet veilig is of als het volgens de wet moet, kan dat anders zijn.”

“Vind je het goed als ik een paar korte notities maak? Ik schrijf alleen op wat nodig is.”

“Wat wil je aan het einde van dit gesprek weten of geregeld hebben?”

Bekijk meer voorbeeldvragen

“Wil je in je eigen woorden vertellen wat er is gebeurd?”

“Wat maakt dat je juist nu contact zoekt?”

“Wat is voor jou op dit moment het belangrijkste?”

“Welke gevolgen heeft deze situatie voor jou?”

“Wie weet er al van en hoe was dat voor jou?”

“Voel je je op dit moment veilig?”

“Wat heb je tot nu toe zelf geprobeerd en wat was het effect daarvan?”

“Wat heb je op dit moment van mij nodig: vooral luisteren, informatie of samen mogelijkheden bekijken?”

“Als ik je goed begrijp, zeg je dat … Klopt dat?”

“Is er nog iets belangrijks dat ik niet heb gevraagd?”

Beslisboom vervolgstappen

Doorloop de vragen in volgorde. Wettelijke en acute routes gaan altijd vóór de gewone klachtroute.

Deze beslisboom ondersteunt de professionele afweging, maar vervangt de gedragscode en actuele interne protocollen niet. Informeer de student steeds over wat je doet en waarom.

Stap 1 van 7
Veiligheid eerst

Is er direct gevaar of acute onveiligheid?

Denk aan levensgevaar, geweld, ernstige bedreiging of een acute mentale crisis.

Contacten

Controleer contactgegevens en interne routes altijd bij je eigen onderwijsinstelling.

Coördinator vertrouwenspersonen

Afstemming, intervisie en vragen over de interne werkwijze.

Ga de actuele contactgegevens na bij je eigen onderwijsinstelling.

Bevoegd gezag

Rechtstreekse wettelijke melding bij een vermoeden van een seksueel misdrijf door een schoolmedewerker tegenover een minderjarige student. Volg bij een meerderjarige student de gedragscode.

Volg de meldroute van je eigen onderwijsinstelling.

Aandachtsfunctionaris meldcode

Consultatie en begeleiding bij signalen van huiselijk geweld of kindermishandeling.

Ga de actuele contactgegevens na bij je eigen onderwijsinstelling.

Externe vertrouwenspersoon

Onafhankelijke begeleiding bij loyaliteitsconflicten, onvoldoende vertrouwen of een extern klachttraject.

Ga de actuele contactgegevens na bij je eigen onderwijsinstelling.

Klachtenfunctionaris en klachtencommissie

Informatie over de formele klachtenprocedure en het indienen van een klacht.

Ga de actuele procedure en contactgegevens na bij je eigen onderwijsinstelling.

Studentbegeleiding

Ondersteuning rond welzijn, studie en passende begeleiding na toestemming van de student.

Ga de actuele contactgegevens na bij je eigen onderwijsinstelling.

Acute hulp

Gebruik de interne noodroute. Bel bij onmiddellijk levensgevaar 112.

Raadpleeg eventueel het interne noodnummer van je onderwijsinstelling.

Taakafbakening · toelichting

Past de melding bij de vertrouwenspersoon?

Waarvoor kun je terecht?

Voor opvang, advies en begeleiding bij ongewenst gedrag of machtsmisbruik, zoals pesten, discriminatie, vernedering, seksuele intimidatie of bedreiging. Dit kan ook spelen op stage of online, in verband met de onderwijssituatie.

Een gesprek als vervolgstap

Bij een klacht over een docent of mentor kan een gesprek helpen. De vertrouwenspersoon kan dit met de student voorbereiden en op verzoek meegaan ter ondersteuning, als dit past binnen de taakomschrijving en klachtenregeling van de instelling. Bespreek vooraf het doel en of het gesprek veilig en passend is.

De vertrouwenspersoon onderzoekt of beoordeelt de klacht niet en bemiddelt niet zelf. Formele bemiddeling gebeurt door een onafhankelijke derde; de vertrouwenspersoon biedt voorbereiding en nazorg.

Een andere route of twijfel?

Studievoortgang en persoonlijke problemen passen meestal bij de mentor of studentenbegeleiding. Een bezwaar tegen een cijfer of examenbesluit volgt de daarvoor bestemde route. Speelt ook ongewenst gedrag of machtsmisbruik, dan kan de vertrouwenspersoon daarnaast ondersteunen.

Bij twijfel

Verhelder bij twijfel eerst samen wat er speelt. Bewijs is geen voorwaarde voor een eerste gesprek. Stem een eventuele overdracht en het delen van informatie af met de student.

Bronnen over vertrouwenswerk en begeleiding

Veiligheid eerst · toelichting

Wanneer is direct handelen nodig?

Herken acute onveiligheid

Denk aan geweld dat nu plaatsvindt, een ernstige concrete bedreiging, een medische noodsituatie of direct gevaar voor zelfdoding. Beoordeel eerst of de student en jijzelf nu veilig zijn. Wacht bij direct gevaar niet tot de beslisboom is afgerond.

Schakel passende hulp in

Bel 112 bij direct gevaar. Laat de student zo mogelijk niet alleen, zonder jezelf in gevaar te brengen. Schakel bij een urgente mentale crisis zonder direct levensgevaar de huisarts of huisartsenpost in. 113 biedt ondersteuning bij gedachten aan zelfdoding, maar vervangt 112 niet.

Afspraken binnen de instelling

Volg het veiligheids- of crisisprotocol van de instelling: wie schakel je in, wie neemt de coördinatie over en wie regelt nazorg? Deel alleen noodzakelijke informatie en leg acties vast in de goedgekeurde interne omgeving.

Meer informatie: 113 Zelfmoordpreventie

Seksueel grensoverschrijdend gedrag · toelichting

Welke meldroute geldt?

Een vermoeden is voldoende om de route te starten

Luister en noteer feitelijk wat de student vertelt. Vraag niet door voor eigen waarheidsvinding en confronteer de betrokken medewerker niet zelf. Niet elke grensoverschrijding is een seksueel misdrijf; laat twijfel over de wettelijke route niet afhangen van je eigen juridische beoordeling.

Minderjarige student en een met taken belast persoon

Bij een mogelijk seksueel misdrijf door bijvoorbeeld een docent tegen een minderjarige student geldt voor met taken belaste medewerkers, ook interne vertrouwenspersonen, een directe meldplicht aan het schoolbestuur. Alleen een mentor of leidinggevende informeren volstaat niet. Het bestuur overlegt met de vertrouwensinspecteur en doet bij een redelijk vermoeden aangifte. Toestemming van de student is hiervoor niet vereist.

Meerderjarige student of twijfel

Neem de melding serieus en raadpleeg de actuele wettelijke informatie en de interne gedragscode en meldroute. Vraag bij twijfel advies aan de vertrouwensinspecteur. Leg vooraf uit welke grenzen aan vertrouwelijkheid gelden en blijf de student ondersteunen.

Afspraken binnen de instelling

Controleer wie het bevoegd gezag is en hoe je dit rechtstreeks bereikt. Volg de actuele afspraken over bescherming, ouderbetrokkenheid en nazorg; neem niet op eigen initiatief contact op met ouders als dit onveilig kan zijn.

Meer informatie: Inspectie van het Onderwijs

Meldcode · toelichting

Wat doe je bij signalen van geweld thuis?

Signalen verhelderen

Denk aan lichamelijk, psychisch of seksueel geweld en verwaarlozing. Ook meerderjarige studenten kunnen huiselijk geweld meemaken. Houd waarnemingen, uitspraken en vermoedens uit elkaar; bewijs verzamelen is niet jouw taak.

Doorloop de meldcode

Breng signalen in kaart, overleg met een deskundige collega of Veilig Thuis, bespreek de zorgen met betrokkenen, weeg de ernst en beslis over hulp en melden. Gebruik het afwegingskader voor onderwijs. Bij acute of structurele onveiligheid, of als hulp geen blijvende veiligheid kan bieden, is melden bij Veilig Thuis aangewezen.

Zorgvuldig communiceren

Volg voor gesprekken en informatiedeling de meldcode. Overleg vooraf als een gesprek met ouders of andere betrokkenen de veiligheid kan verslechteren. Voor noodzakelijk overleg of melden kan toestemming ontbreken; onderbouw dit volgens de meldcode.

Afspraken binnen de instelling

Betrek de aangewezen aandachtsfunctionaris en volg de taakverdeling binnen de instelling. Leg signalen, afwegingen en stappen vast in de daarvoor bestemde afgeschermde omgeving. Bij direct gevaar gaat de noodroute voor.

Meer informatie: Rijksoverheid · Meldcode

Onafhankelijkheid · toelichting

Kun je de student zorgvuldig ondersteunen?

Herken een dubbelrol

Ben je ook docent, mentor, beoordelaar of leidinggevende van de student of betrokken medewerker? Persoonlijke banden, eerdere betrokkenheid of een eigen belang kunnen de begeleiding beïnvloeden. Bespreek ook of de student zich vrij voelt om bij jou te praten.

Blijf bij je rol

Ondersteun de student zonder zelf onderzoeker, beslisser of bemiddelaar te worden. Begeleid niet tegelijk beide partijen in dezelfde klacht. Bij een belangenconflict, onvoldoende vertrouwen of een vraag buiten je deskundigheid kan een andere interne of externe vertrouwenspersoon beter passen.

Afspraken binnen de instelling

Raadpleeg de taakomschrijving, gedragscode en afspraken over vervanging of externe ondersteuning. Bespreek een overdracht met de student en stem af welke informatie wordt gedeeld. Zorg dat noodzakelijke ondersteuning doorgaat.

Meer informatie: School & Veiligheid · Vertrouwenswerk

Regie bij de student · toelichting

Welke ondersteuning wil de student?

Vraag naar de behoefte

Wil de student vooral gehoord worden, informatie krijgen of een vervolgstap zetten? Bedenktijd en voorlopig geen actie zijn mogelijke keuzes. Vraag wat nu helpt en controleer of je de wens goed hebt begrepen.

Maak keuzes concreet

Bespreek passende opties, zoals een vervolggesprek, een voorbereid gesprek met de betrokkene, doorverwijzing of een klachtprocedure. Leg uit wat een stap inhoudt en welke gevolgen mogelijk zijn. Spreek af wie wat doet, welke informatie gedeeld mag worden en wanneer jullie opnieuw contact hebben.

Afspraken binnen de instelling

De student houdt zoveel mogelijk de regie. Beloof geen absolute geheimhouding: wettelijke meldplichten en noodzakelijke veiligheidsmaatregelen kunnen de keuzevrijheid begrenzen. Leg dit uit en volg de actuele protocollen en afspraken over toestemming, ouderbetrokkenheid en verslaglegging.

Meer informatie: School & Veiligheid · Vertrouwenswerk

Stage en leerbaan · toelichting

Ondersteuning tijdens de beroepspraktijkvorming

Wie doet wat?

De vertrouwenspersoon luistert, adviseert en begeleidt. De BPV-begeleider of BPV-coördinator vanuit school bespreekt onderwijsafspraken en voortgang. De praktijkopleider begeleidt op de werkplek; betrek deze alleen als dat veilig en passend is. De school blijft verantwoordelijk voor het onderwijsproces, inclusief de stage of leerbaan.

Afhankelijkheid en veiligheid

Vraag: kun je veilig terug? Heeft de betrokkene invloed op je beoordeling? Ben je bang voor gevolgen? Wie mogen we betrekken en wat mogen we delen? Bespreek zo nodig extra begeleiding of een andere stageplek met school.

School, leerbedrijf en SBB

Stagediscriminatie loopt via het meldpunt van school; school kan doorzetten naar SBB. Andere klachten over een erkend leerbedrijf kunnen ook bij SBB worden gemeld. SBB heeft een rol bij de kwaliteit en erkenning van leerbedrijven; de ondersteuning vanuit school blijft nodig.

Seksuele grensoverschrijding op stage

Een praktijkopleider is niet automatisch een schoolmedewerker. Laat bij twijfel over diens positie of de wettelijke meldroute adviseren door de vertrouwensinspecteur. Volg de geldende veiligheids- en meldafspraken en blijf ondersteuning bieden, ook als de specifieke meldplicht uit stap 2 niet van toepassing blijkt.

Afspraken binnen de instelling

Raadpleeg de praktijkovereenkomst, het BPV-handboek, de gedragscode, klachten- en examenregeling en veiligheidsprotocollen. Controleer de interne taakverdeling en afspraken over toestemming, ouderbetrokkenheid en verslaglegging. Bij een leerbaan kunnen daarnaast arbeidsafspraken gelden.

Bronnen over stage en leerbaan